ABD, İran’a yönelik baskılarını artırmak amacıyla önemli bir adım atarak, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine abluka uygulayacağını duyurdu. Bu kararın bugün itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde etkili olacağı ifade ediliyor. Ancak, İran dışındaki limanlara giden gemilerin geçişine izin verileceği belirtiliyor.
Son dönemde ABD ile İran arasında yaşanan gerginlikler, hafta sonu Pakistan’da gerçekleştirilen görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından bu karara zemin hazırladığı düşünülüyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer program konusunda geri adım atmaması nedeniyle daha sert tedbirler alınmasını savunurken, İran yönetimi ise ABD’yi hukuka aykırı taleplerde bulunmakla suçluyor.
Ablukanın, İran limanlarına giden gemilerin denetlenmesi ve gerekirse durdurulması şeklinde uygulanacağı öngörülüyor. ABD güçlerinin bölgedeki askeri varlığını artırarak deniz trafiğini kontrol altına alacağı düşünülüyor. ABD Merkez Komutanlığı da operasyonun belirlenen saat itibarıyla başlayacağını açıkladı.
BBC’ye göre, Washington’un bu hamleyle amacı, İran’ın deniz ticaretinden elde ettiği gelirleri kesmek ve Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak olarak değerlendiriliyor. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden geçen gemiler üzerinde fiili kontrol sağlayarak bazılarına geçiş izni verdiği, bazı gemilerden ise yüksek ücret talep ettiği iddia ediliyor.
Uzmanlar, ablukanın kısa vadede etkilerinin sınırlı kalabileceğini ve bölgedeki gemi trafiğinin zaten ciddi şekilde azalmış olduğunu belirtiyor. Ancak, bu adımın küresel enerji piyasaları üzerinde dolaylı etkiler yaratabileceği ve özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarında artış riskini beraberinde getirebileceği vurgulanıyor. Ayrıca, bu tür bir askeri uygulamanın uluslararası hukuk açısından tartışmalı olabileceği belirtiliyor.
Bazı uzmanlar, açık bir savaş durumu olmadan uygulanan bir ablukada hukuki sorunlar çıkabileceğini ve mevcut ateşkes koşullarının zora girebileceğini ifade ediyor. Sonuç olarak, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası, mevcut sahadaki dengeleri hemen değiştirmese de bölgedeki gerilimi artıran ve küresel etkileri olabilecek kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
